Sabah Ada Sumber Tenaga, Kenapa Sengaja Tak Majukan?

Borneo Herald

3.11AM MYT, 30-6-2026

Oleh Daniel John Jambun, Inanam

BORNEO's Plight in Malaysia Foundation (BoPiMaFo) mengambil maklum kenyataan Datuk Ir Abdul Nasser Abdul Wahid, Ketua Pegawai Eksekutif Suruhanjaya Tenaga Sabah, yang menekankan bahawa Sabah memiliki sumber gas asli, kuasa hidro, tenaga solar dan biojisim yang melimpah serta peluang besar yang ditawarkan untuk pembangunan sektor tenaga negeri pada masa hadapan.

BoPiMaFo bersetuju bahawa Sabah sememangnya dikurniakan sumber tenaga yang amat kaya. Malah, tidak ramai yang akan mempertikaikan bahawa Sabah mempunyai potensi besar untuk muncul sebagai salah sebuah hab tenaga utama di rantau ini.

Walau bagaimanapun, persoalan asas yang perlu dijawab hari ini bukanlah sama ada Sabah mempunyai sumber tenaga yang mencukupi, tetapi mengapa kekayaan tersebut masih belum diterjemahkan kepada manfaat yang nyata untuk rakyat Sabah.

Selama berdekad-dekad, rakyat Sabah telah diberitahu bahawa negeri ini mempunyai potensi ekonomi dan tenaga yang luar biasa. Namun pada masa yang sama, masih terdapat gangguan bekalan elektrik, pembangunan industri yang tidak berkembang seperti yang diharapkan, peluang pekerjaan berkualiti yang terhad serta kos menjalankan perniagaan yang tinggi.

Lebih menarik lagi, Sabah yang kaya dengan gas asli, kuasa hidro, tenaga solar dan biojisim kini turut mengimport bekalan elektrik dari Sarawak bagi memenuhi sebahagian keperluan tenaga negeri.

BoPiMaFo tidak mempertikaikan langkah mengimport tenaga elektrik kerana perdagangan tenaga antara negeri adalah amalan yang lazim dan boleh meningkatkan kestabilan bekalan elektrik. Namun hakikat tersebut menimbulkan satu persoalan dasar yang sangat wajar dijawab.

Jika Sabah benar-benar mempunyai sumber tenaga yang begitu melimpah, mengapakah negeri ini masih perlu mengimport bekalan elektrik bagi memenuhi keperluannya?

Persoalan ini menunjukkan bahawa cabaran sebenar Sabah bukanlah kekurangan sumber asli, tetapi sejauh mana sumber-sumber tersebut telah berjaya dibangunkan, diurus dan dimanfaatkan secara berkesan.

Potensi semata-mata tidak akan meningkatkan kesejahteraan rakyat.

BoPiMaFo dengan hormat berpandangan bahawa perbincangan awam kini perlu beralih daripada sekadar menggambarkan potensi Sabah kepada menilai pencapaian yang benar-benar boleh diukur.

Rakyat berhak mendapat jawapan yang jelas kepada beberapa persoalan penting:

• Berapakah kapasiti penjanaan elektrik baharu yang sebenarnya telah berjaya diwujudkan?

• Berapa banyak komuniti luar bandar kini menikmati bekalan elektrik yang stabil hasil daripada pelaksanaan inisiatif tersebut?

• Berapa banyak industri pembuatan dan industri hiliran baharu yang telah diwujudkan hasil daripada penambahbaikan infrastruktur tenaga?

• Berapa banyak peluang pekerjaan berkualiti telah diwujudkan untuk rakyat Sabah?

• Yang paling penting, berapakah jumlah kekayaan yang dijana daripada sumber tenaga Sabah yang benar-benar kekal di Sabah untuk manfaat rakyatnya?

Inilah penanda aras objektif yang seharusnya digunakan untuk menilai kejayaan mana-mana dasar tenaga.

BoPiMaFo juga berpendapat bahawa pembangunan sektor tenaga tidak boleh dipisahkan daripada persoalan tadbir urus sumber asli.

Kekayaan sumber asli Sabah seharusnya menjadi pemangkin kepada kemakmuran yang berkekalan. Ini memerlukan pelaksanaan yang berkesan, pulangan ekonomi yang adil kepada Sabah, penglibatan lebih besar syarikat tempatan dalam industri hiliran, tadbir urus yang telus serta pelaburan strategik untuk generasi akan datang.

Akhirnya, kejayaan tidak seharusnya diukur berdasarkan kenyataan yang penuh dengan potensi atau unjuran yang optimistik semata-mata. Sebaliknya, kejayaan perlu diukur berdasarkan sama ada rakyat Sabah benar-benar menikmati bekalan elektrik yang lebih stabil, lebih banyak peluang pekerjaan, industri tempatan yang lebih kukuh dan taraf hidup yang lebih baik.

Sabah tidak pernah kekurangan sumber kekayaan semula jadi.

Apa yang diperlukan Sabah pada hari ini ialah pelaksanaan yang berkesan, akauntabiliti yang tinggi serta dasar-dasar yang memastikan kekayaan sumber tenaga negeri ini benar-benar diterjemahkan kepada kemakmuran yang berkekalan untuk seluruh rakyat Sabah.

Daniel John Jambun ialah Presiden

Borneo's Plight in Malaysia Foundation (BoPiMaFo)#~Borneo herald™