Sarawak Lindungi Rakyatnya, GRS Sabah Menghukum Rakyat?

Borneo Herald 

2.37AM MYT, 5-2-2026

Oleh Daniel John Jambun 

RAKYAT Sabah kini dipaksa membayar tarif elektrik yang lebih tinggi.

Bermula 1 Februari 2026, purata tarif elektrik di Sabah dan Labuan dinaikkan daripada 34.52 sen per kWh kepada 39.70 sen per kWh — peningkatan kira-kira 5 sen per kWh (≈15%).

Sebaliknya, di Sarawak, tarif elektrik tidak dinaikkan dan kekal antara yang terendah di Malaysia, dengan kadar domestik biasa sekitar 18 sen hingga 31.5 sen per kWh bergantung kepada tahap penggunaan.

Perbezaan ketara ini menceritakan kisah sebenar.

Maka mari kita ajukan soalan yang jelas:

> Jika Sarawak mampu melindungi rakyatnya daripada kos elektrik yang lebih tinggi, mengapa Sabah tidak?

Jawapannya mudah: kegagalan kepimpinan.

Sarawak mentadbir.

GRS hanya mengimprovisasi.

Di Sarawak, penjanaan dan pengagihan elektrik diurus oleh Sarawak Energy — sebuah utiliti milik negeri yang diurus secara profesional, disokong oleh perancangan jangka panjang, pelaburan hidro, dan hala tuju dasar yang jelas.

Sarawak menganggap elektrik sebagai perkhidmatan awam strategik.

GRS menganggap elektrik sebagai masalah yang perlu dilonggokkan kepada pengguna.

Itulah sebabnya Sarawak menyerap kos secara dalaman.

Sabah pula memindahkan kos secara terus kepada rakyat.

Kekacauan tenaga Sabah adalah buatan sendiri

Di Sabah, elektrik dikendalikan oleh Sabah Electricity Sdn Bhd — sebuah utiliti yang lumpuh akibat:

• puluhan tahun kekurangan pelaburan

• infrastruktur usang

• kebergantungan kepada diesel yang mahal

• tadbir urus yang lemah

• ketiadaan visi tenaga jangka panjang

Ini tidak berlaku dalam sekelip mata.

Ia berlaku kerana kerajaan demi kerajaan — termasuk pentadbiran GRS hari ini — gagal merancang, gagal melakukan pembaharuan, dan gagal menjamin autonomi tenaga Sabah.

Kini rakyat Sabah dipaksa membayar harga atas ketidakcekapan itu.

“Tidak dapat dielakkan”? Tidak — ini harga ketidakcekapan.

Melabel kenaikan tarif ini sebagai “tidak dapat dielakkan”, seperti didakwa oleh Hajiji Noor, adalah satu sikap pengecut politik.

Sarawak juga berdepan peningkatan kos.

Sarawak memilih kepimpinan.

Sabah memilih alasan.

Mari kita jujur sepenuhnya:

> Kenaikan tarif ini bukan berpunca daripada harga tenaga global.

Ia berpunca daripada kegagalan politik tempatan.

Siapa yang menderita?

Bukan menteri.

Bukan lantikan politik.

Bukan pengerusi GLC.

Yang menanggung beban ialah:

• pemilik kedai kecil

• keluarga luar bandar

• pesara

• petani

• penjaja

• usahawan mikro

GRS melindungi kuasa — bukan rakyat.

Kerajaan yang gagal mengurus elektrik tidak layak mentadbir Sabah

Elektrik adalah asas tadbir urus.

Jika GRS gagal memastikan bekalan elektrik mampu milik di salah sebuah negeri termiskin Malaysia, maka ia tidak mempunyai autoriti moral untuk memberi syarahan kepada rakyat Sabah tentang pembangunan.

Sarawak merancang.

Sabah tersadung.

Sarawak melindungi rakyatnya.

GRS menghukum rakyatnya.

Kata akhir

Sabah tidak kekurangan sumber semula jadi.

Sabah kekurangan kepimpinan yang berwibawa.

Kenaikan tarif ini — daripada 34.52 sen kepada 39.70 sen per kWh — adalah bil awam atas kegagalan GRS.

Dan rakyat Sabah dipaksa membayarnya.

Daniel John Jambun ialah Presiden

Change Advocate Movement Sabah (CAMOS)#~Borneo Herald™